SPK’dan borsada sahiplik ve fiili dolaşım için yeni düzenleme

Analizde, bir şirkette pay veya oy hakkı yüzde 3’e ulaşan ya da bu seviyenin altına düşen yatırımcıların bildirim yükümlülüğünün başlayacağı belirtildi. Ayrıca doğrudan yüzde 3 ve üzeri paya sahip olanlar ile serbest fonlar ve borsada işlem gören şirketler üzerinden dolaylı olarak yüzde 10’un üzerinde sahipliği bulunanlara ilişkin tabloların değişiklik oldukça güncelleneceği ifade edildi.

Gedik Yatırım, yeni düzenlemeyle fiili dolaşım hesabına dahil edilmeyecek payların da daha net şekilde tanımlandığına dikkat çekti. Buna göre kamuya ait paylar, şirket kurucuları ve ilişkili grupların payları, şirketlerin geri aldığı paylar, yüzde 10’un üzerinde paya sahip büyük ortakların hisseleri ile yönetim kurulu ve üst düzey yöneticilerin elindeki paylar fiili dolaşım hesabının dışında tutulacak.

Teminata verilmiş, hukuken kısıtlanmış, yasaklı veya haczedilmiş payların da hesaba dahil edilmeyeceğini belirten Gedik Yatırım, serbest fonlar veya diğer halka açık şirketler üzerinden gerçekleştirilen dolaylı sahipliklerin de aynı kapsamda değerlendirileceğini bildirdi.

Analizde, Merkezi Kayıt Kuruluşunun (MKK) fiili dolaşım oranını 11 Eylül’den itibaren günlük olarak hesaplayıp açıklayacağı, şirketlerin ise kapsama giren kişilere ilişkin bilgileri aylık olarak MKK’ya ileteceği aktarıldı.

Gedik Yatırım, fiili dolaşım oranındaki değişimin Borsa İstanbul endeksleri açısından da önem taşıdığına işaret etti. BIST 30 ve BIST 100 gibi endekslerde şirketlerin sıralamasında fiili dolaşım piyasa değerinin dikkate alındığı belirtilirken, yeni hesaplama yöntemiyle fiili dolaşım oranı düşen şirketlerin endeks sıralamasında gerileyebileceği veya endeks dışı kalabileceği değerlendirildi.

Fiili dolaşım piyasa değerindeki düşüşün, şirketlerin endeks ağırlıklarının azalmasına ve endeksleri takip eden pasif fonlardan gelen talebin gerilemesine neden olabileceği kaydedildi.

Analizde, düzenlemenin özellikle gerçek halka açıklığı düşük olmasına karşın yüksek fiili dolaşım oranına sahip görünen şirketler ile bu şirketlerde yoğunlaşan serbest fonları etkileyebileceği belirtildi.

Gedik Yatırım, yeni düzenlemeyle bazı şirketlerde fiili dolaşım oranlarının aşağı yönlü revize edilebileceğini ve bunun söz konusu hisselerde fiyat hareketliliğine yol açabileceğini değerlendirdi. Buna karşılık, ortaklık yapısı şeffaf ve kurumsal yönetim yapısı güçlü, büyük ve likit şirketlerde önemli bir etkinin beklenmediği ifade edildi.

Analizde ayrıca düzenlemelerin yalnızca kısa vadeli piyasa hareketleri açısından değil, Türkiye piyasalarının uluslararası endeks sağlayıcıları nezdindeki şeffaflığı açısından da önem taşıdığı vurgulandı. Düzenlemelerin, SPK’nın 2026 yazından bu yana piyasada gerçek sahipliği ve riskleri daha görünür hale getirmeye yönelik attığı adımların devamı niteliğinde olduğu değerlendirildi.