Merkezi bütçe Şubat’ta fazla verdi, yıllık açık geriledi

Gedik Yatırım’ın analizine göre, aynı dönemde faiz dışı denge 208,1 milyar lira fazla verirken, 12 aylık birikimli bütçe açığı 1,87 trilyon liradan 1,54 trilyon liraya geriledi. Faiz dışı fazla ise 473,4 milyar liradan 851,8 milyar liraya yükseldi.

Geçen yılın aynı ayında 310,1 milyar lira bütçe açığı ve 170,4 milyar lira faiz dışı açık verilmişti. Enflasyona göre düzeltilmiş veriler dikkate alındığında, geçen yılın rakamları bugünkü fiyatlarla yaklaşık 408 milyar lira bütçe açığı ve 224 milyar lira faiz dışı açığa karşılık geliyor.

Şubat ayında vergi gelirlerinde güçlü bir artış gözlendi. Vergi tahsilatı yıllık bazda 585 milyar liradan 1,12 trilyon liraya yükselerek nominal olarak yüzde 92, reel olarak ise yüzde 44 arttı. Ancak bu artışta, önceki yıllarda mayıs ayında tahsil edilen yılın son çeyreğine ait geçici kurumlar vergisi ödemelerinin bu yıl şubat ayında yapılmasının etkili olduğu belirtildi. Kurumlar vergisi tahsilatı geçen yıl şubat ayında 11 milyar lira iken bu yıl 376 milyar liraya çıktı. Bu etki hariç tutulduğunda vergi gelirlerindeki artış oranı yaklaşık yüzde 30 seviyesinde gerçekleşti.

Raporda ayrıca petrol fiyatlarındaki artışın sürmesi halinde akaryakıttan alınan Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) gelirlerinde eşel-mobil sistemi nedeniyle kayıp yaşanabileceği ifade edildi. 2025 yılında bu kalemden 522 milyar lira gelir elde edilirken, 2026 bütçesinde 657 milyar lira gelir hedefi bulunuyor. Petrol fiyatlarının yüksek seyretmesi ve eşel-mobil uygulamasının yıl boyunca sürmesi halinde oluşabilecek gelir kaybının milli gelirin yaklaşık yüzde 0,5’ine ulaşabileceği değerlendiriliyor.

Faiz dışı harcamalarda ise daha sınırlı bir artış görüldü. Bu harcamalar yıllık bazda nominal olarak yüzde 28 artarken reel olarak yaklaşık yüzde 2,6 geriledi. Son 12 aylık dönemde ise faiz dışı harcamalarda nominal yüzde 31 artış ve reel yüzde 2 düşüş kaydedildi. Aynı dönemde vergi gelirlerinde nominal yüzde 54, reel olarak ise yüzde 16 artış gerçekleşti.

Raporda bütçedeki zayıf halka olarak faiz harcamalarının öne çıktığı belirtildi. Ocak ayında TÜFE’ye endeksli tahvil itfası nedeniyle 456 milyar liraya çıkan faiz giderleri, şubat ayında 184 milyar liraya geriledi. Buna rağmen faiz harcamalarının vergi gelirlerine oranı yüzde 20 civarında seyrediyor. Ayrıca 2026 yılında geri ödenecek altın tahvilleri nedeniyle yüksek altın fiyatlarının bütçe üzerinde ek faiz yükü oluşturabileceği ifade edildi.

Bütçe açığının milli gelire oranının ise 2026 yılında yaklaşık yüzde 3 seviyesinde yatay seyrettiği değerlendirildi. Şubat ayında bu oran yüzde 2,4’e gerilese de, kurumlar vergisi tahsilatındaki takvim değişikliği dikkate alındığında gerçek seviyenin yüzde 3 civarında olduğu belirtiliyor. Raporda, şubat ayında güçlü görünen bütçe performansında vergi tahsilatındaki takvim etkisinin önemli rol oynadığı ancak bütçede ılımlı toparlanma eğiliminin sürdüğü ifade edildi.