Hürmüz Boğazı'nda diplomatik iyimserlik petrol fiyatlarını destekliyor

Trive Yatırım'ın Günün Piyasa Haritası'nda, İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi'nin Umman ile yeni denizcilik güzergahlarını belirleyecek anlaşmanın son aşamada olduğunu belirttiği, ancak bu düzenlemenin tek başına ticari trafiğin yeniden başlaması anlamına gelmediğini vurguladığı aktarıldı.

İran'ın talepleri arasında ABD'nin deniz ablukasını kaldırması, yaptırımları gevşetmesi, dondurulmuş İran varlıklarını serbest bırakması ve saldırılar nedeniyle tazminat ödemesinin bulunduğu belirtilen değerlendirmede, Washington'ın ise ticari gemi trafiğinin engelsiz biçimde yeniden başlamasının ardından İran limanlarına yönelik ablukayı kaldırabileceğini belirttiği ifade edildi. ABD'nin ayrıca İran'ın Amerikan savaş gemilerine yönelik geçiş kısıtlamalarını ve ticari gemilerden ücret alma girişimini kabul etmediği bilgisi verildi.

Tarafların yalnızca anlaşmanın içeriğinde değil, hangi adımın önce atılması gerektiği konusunda da ayrıştığı belirtilen değerlendirmede, bu durumun diplomatik metnin tamamlanması ile Hürmüz'de fiili normalleşmenin başlaması arasında halen önemli bir mesafe bulunduğunu gösterdiği aktarıldı. Müzakerelerdeki temel sorunun yeni denizcilik rotalarının belirlenmesinden çok, karşılıklı yükümlülüklerin sıralamasına dönüştüğü ifade edilen değerlendirmede, İran'ın boğazın yeniden açılmasını yaptırımlar, abluka, tazminat ve daha geniş güvenlik talepleriyle ilişkilendirdiği, Washington'ın ise ekonomik baskının sonuç vermesini beklediği belirtildi.

ABD Başkanı Donald Trump'ın anlaşma ihtimaline kapıyı açık tutarken yeni bir askeri saldırı tehdidinde bulunmadığı, Başkan Yardımcısı JD Vance'in ise diplomatik, ekonomik ve askeri araçların birlikte kullanılmaya devam edeceğini belirttiği aktarıldı. Bu tablonun, iletişim kanallarının açık kaldığını ancak taraflar arasındaki temel siyasi anlaşmazlıkların henüz çözülmekten uzak olduğunu ortaya koyduğu vurgulandı.

Piyasanın bu belirsizliğe verdiği tepkinin petrol fiyatlarında doğrudan görüldüğü belirtilen değerlendirmede, Brent petrol vadeli işlemlerinin yüzde 1,09 yükselişle 84,46 dolara, WTI'ın ise yüzde 0,78 artışla 78,79 dolara çıktığı aktarıldı. Her iki göstergenin geçen hafta İran ile Umman'ın anlaşmaya yaklaştığı beklentisiyle yüzde 7'den fazla gerilediği kaydedildi.

Petrol fiyatlarının yeniden yükselmesinin, yatırımcıların diplomatik açıklamaların ötesinde resmi anlaşma ve doğrulanabilir tanker hareketleri görmek istediğine işaret ettiği belirtilen değerlendirmede, savaş öncesinde dünya petrol arzının yaklaşık beşte birinin Hürmüz üzerinden taşındığı düşünüldüğünde, boğazdaki fiili trafik akışının petrol üzerindeki jeopolitik risk priminin yönü açısından temel değişken olmayı sürdürdüğü ifade edildi.

ABD Başkanı Donald Trump'ın İran konusunda yeni bir askeri operasyon başlatmak yerine ekonomik baskının etkisini göstermesine alan tanıyan daha düşük profilli bir yaklaşım izlediklerini belirttiği aktarılan değerlendirmede, Trump'ın Tahran ile temasları yarı müzakere olarak tanımladığı ve İran ekonomisindeki yüksek enflasyon ile finansman sıkıntısına dikkat çektiği kaydedildi.

Açıklamaların, Washington'ın kısa vadede askeri gerilimi yeniden yükseltmekten ziyade abluka ve ekonomik baskı üzerinden İran'ın müzakere pozisyonunu değiştirmeye çalıştığını gösterdiği belirtilen değerlendirmede, ABD yönetiminin diplomatik, ekonomik ve askeri araçların tamamını kullanmaya devam edeceğini belirtmesinin gerilimin sona erdiği şeklinde bir fiyatlama yapılmasını henüz desteklemediği ifade edildi.